Spring naar inhoud

ICT-vernieuwingen en het team

Iedere school heeft te maken met ICT. Dit kan minimaal zijn: je school heeft een set laptops waarmee af en toe individueel gewerkt wordt en de leerkrachten gebruiken een digibord om instructie te geven. Dit kan ook vooruitstrevend zijn: je school heeft voor alle docenten en studenten een laptop en er wordt gebruik gemaakt van adaptieve leerprogramma’s, virtual reality, portfolio’s en online samenwerken. Of iedere vorm daar tussenin, afhankelijk hoe het staat met de ontwikkeling van ICT op je school. Waar je school staat in deze ontwikkeling, zegt veel over je team, maar misschien nog wel meer over jou als digicoach. Het is immers de digicoach die zijn kijk op ICT-vernieuwingen regelmatig inspirerend aan het team zou moeten brengen, zodat ook zijn collega’s een positief beeld hiervan kunnen vormen en dus willen ontwikkelen. En als je team de behoefte voelt om zich te ontwikkelen, dan is het waarschijnlijker dat het zich hiervoor zal inzetten.

Houd rekening met de individuen van je team

Het invoeren van ICT-vernieuwingen begint met het accepteren van de verandering. Wanneer je team de verandering accepteert, kan er daadwerkelijk begonnen worden met  het implementeren hiervan. Uiteindelijk vindt de borging plaats en maakt de ICT-vernieuwing deel uit van de dagelijkse gang van zaken op je school.

Al staat de ICT-vernieuwing hierboven beschreven als een lineair proces, toch is dat in de praktijk niet het geval. In je school heb je te maken met een team, dat bestaat uit individuen. En ieder individu ontwikkelt in zijn eigen tempo. Je zal teamleden hebben, die al snel werken op de nieuwe manier (borgen), terwijl anderen nog bezig zijn met het zichzelf eigen maken van de ICT-vernieuwing (implementeren). Je kunt ook nog collega’s hebben, die de verandering nog niet hebben geaccepteerd. Vooral deze laatste groep zal in weerstand komen als je (“alweer”) de volgende ICT-vernieuwing inzet. Het is dus je taak als digicoach om aansluiting te vinden met de zone van de naaste ontwikkeling van de individuen om ze zo op de juiste manier te kunnen ondersteunen.

De digicoach vindt aansluiting met de zone van de naaste ontwikkeling van de individuen om ze zo op de juiste manier te kunnen ondersteunen.

Verander vanuit behoeften

Scholen worden overspoeld met reclamemateriaal en een deel daarvan is reclame voor ICT-vernieuwingen. Dit kunnen bijvoorbeeld nieuwe apparaten zijn, die nog beter zijn dan de oude, een online dienst, waardoor de resultaten van de studenten omhoog zullen schieten of misschien wel een cursus, waardoor iedereen weer snel aan de slag kan met de laatste ICT-ontwikkelingen. In ieder geval is het reclame voor ICT-vernieuwing waarvan de reclamemakers zeggen dat het de school absoluut helpt. En wie wil nou niet een betere school?

Dit soort van buitenaf aangeboden veranderingen zijn een slecht uitgangspunt voor ICT-vernieuwingen. De kans dat het aanslaat en blijvend is zal klein zijn, omdat niemand de noodzaak ervan inziet. Had deze reclame niet voorbij gekomen, dan zou deze ICT-vernieuwing ook niet plaatsgevonden hebben. ICT-vernieuwingen dienen te gebeuren vanuit de interne behoefte van om te veranderen en niet omdat een externe partij claimt een goede verandering voor de school te hebben. Hier ligt een taak voor de digicoach. Je zal de school moeten behoeden voor extern geattribueerde ICT-vernieuwingen. Daarnaast moet je juist werken aan een planmatige ontwikkeling op het gebied van ICT vanuit de behoefte van de school.

De digicoach behoedt de school voor extern geattribueerde ICT-vernieuwingen en werkt aan een planmatige ontwikkeling op het gebied van ICT vanuit de behoefte van de school.

Start de dialoog

Iedereen, die te maken krijgt met een ICT-vernieuwing, heeft er een mening over. En iedere docent wil zijn mening in meer of mindere mate delen met de rest van het team. Docenten kunnen elkaar positief, maar ook negatief beïnvloeden. Docenten met een positieve houding t.o.v. de ICT-vernieuwing, spreken zich openlijk uit als voorstander. Zij voelen zich gesteund door de schoolleider en ervaren het als ‘op de goede weg zijn’. Docenten, die de ICT-vernieuwing afwijzen, laten zich hier minder openlijk over uit. Zij uiten zich voornamelijk als er geen schoolleider aanwezig is. Zij weten dat ze afwijken van de schoolleider en de weg die er is uitgestippeld voor de school. In een ongezonde situatie houdt dit in dat de tegenstanders steun zoeken bij elkaar en zo ontstaat er in ieder geval een groep die zich hardnekkig (en onzichtbaar) verzet tegen de ICT-vernieuwing.

De bovengenoemde situatie kan voorkomen worden, door de docenten de mogelijkheid te geven om hun ideeën en ervaringen met elkaar te delen. Laat de docenten regelmatig de dialoog met elkaar aangaan. Helaas gebeurt dit in de praktijk echter te weinig op scholen! Swieringa en Wierdsma (1990) beschrijven het enkelslag, dubbelslag en drieslag leren. Helaas blijft het vaak bij “wat moet ik doen” en “hoe moet ik het doen” (enkelslag leren), soms komt men tot “waarom doen we dit zo” (dubbelslag leren) en slechts zelden komt men tot “welke organisatie willen wij zijn” (drieslag leren). Terwijl dit laatste juist de meest waardevolle dialoog is tussen collega’s. Wat mij betreft is het dan ook jouw taak als digicoach om deze dialoog te starten, zodat je weet hoe het team staat in de ICT-vernieuwing. Waar liggen de pijnpunten en waar liggen de successen bij collega’s? Wat levert de ICT-vernieuwing hen op en hoe is dat zichtbaar? Hoe past de ICT-vernieuwing in de school? Waarom is dit voor de school een belangrijke ICT-vernieuwing? Door deze dialoog te voeren, kan je gerichte sturing geven aan het verandertraject en uiteindelijk je school op een hoger niveau krijgen.

De digicoach start de dialoog tussen collega’s, zodat hij weet hoe het team staat in een ICT-vernieuwing op school.

2 gedachten over “ICT-vernieuwingen en het team

  1. Pingback: Eigenschappen van ICT-vernieuwingen – Esmoreit.nl

  2. Pingback: Hoe heb je invloed op ICT-vernieuwingen? – Esmoreit.nl

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.